Payday Loans

Zoek een boek



Mijn winkelwagen


De Groene Waterman. Een huis voor boeken, cultuur en ontmoeting

 
Bespreking
Napoleon van Bart Van Loo
6 januari 2015
door Chris Rachel Spatz

Napoleon door Bart Van LooBaarde de Revolutie een geniaal man of een nietsontziende usurpator die letterlijk over lijken ging? In Napoleon De schaduw van de Revolutie laat Bart Van Loo een van de markantste figuren uit de geschiedenis evolueren vanop de zijlijn van die Revolutie naar het brandpunt van de politieke arena. Wanneer Napoleon in 1793 Franse grond betreedt, begint zijn inkapseling in het onuitwisbare geheugen van de geschiedenis. Zoals de veldheer zelf beweerde: 'Geschiedenis is een verhaal waarvan we onder elkaar afspreken dat het zo is gelopen.'

De auteur ontrafelt op schitterende wijze zijn strategieën, ontleedt hoe hij van anonieme Corsicaan opklimt tot keizer van Frankrijk en beschrijft zijn val tot en met zijn laatste dagen op Sint-Helena. Hij zet Napoleons gedrevenheid in de verf, vaak op humoristische wijze wat de ernst van het boek aangenaam oplicht. Maar hij schetst ook de omstandigheden en de toevalligheden die van deze rups een vlinder maakten. Twee eeuwen later begeleidt Van Loo hem bij deze metamorfose.
Het tableau van deze turbulente jaren Franse en Europese geschiedenis is ronduit filmisch beschreven.
De angst sluipt door de straten van Parijs en glipt binnen onder de deuren. De wereld staat op zijn kop zowel voor de koning als de adel, terwijl de burgerij schrikt voor de vierde stand, het uitgehongerde volk. La Grande Peur zwaait de scepter in het land.
Girondijnen, die komaf willen maken met de almacht van Parijs, staan tegenover de jacobijnen, die zweren bij een centralistische staatsstructuur. Politieke clubs schieten als paddenstoelen uit de grond. De ene leidsman volgt de andere op. In de verte blinkt het mes van de guillotine. Na enkele koninklijke oprispingen, valt de bijl voor koninklijke en andere hoofden. In het repetitieve woord 'exit' gevolgd met de naam van de ongelukkige, laat Van Loo het mes telkens vallen.
En toch gaat midden de chaos het leven verder. Zelfs de mode speelt in op de veranderende omstandigheden.
Op de Bals des Victimes komen jonge aristocraten die een familielid verloren onder de guillotine binnen met een rood draadje strak om de nek. Ze groeten elkaar met een krachtige knik van het hoofd om de laatste val onder het schavot te imiteren. Dames dragen het korte kapsel van de ter dood veroordeelde. Deze jeunesse dorée weigert de 'r' uit te spreken, de verdoemde beginletter van de Revolutie.
En Napoleon? De slimme manipulator zet de huik naar de wind, tast de situatie af om te zien welke positie hij het best inneemt opdat het hem geen windeieren legt. Wanneer zijn moment gekomen is, gaat hij over tot de actie. Het behoedt hem van neerslachtigheid, die op de loer ligt wanneer te weinig adrenaline door zijn aderen vloeit. Hij ontrolt aanvalsplannen lijk een ander zijn mouwen, is bovendien goed van de tongriem gesneden en heeft een vlotte pen. Hij schrijft graag en veel; later zal hij zijn gedachten dicteren.
Napoleon de schaduw van de revolutie brengt een genuanceerd portret van de grande èn de petite histoire van de protagonist en zijn entourage. Zo lezen we dat Napoleon vaak last heeft van huiduitslag, drie uur per nacht slaapt en alles vlug doet. Beslissingen nemen, eten en de liefde bedrijven. Zijn plume d'amour richt hij naar vrouwelijk schoon. We ontmoeten in het boek de vastberaden strateeg ook als een smoorverliefde man die huilt wanneer zijn eerste echtgenote hem horens zet. Liefdesverdriet maakt hem genaakbaar. Zijn brieven aan de overspelige bewijzen het. Sterven zonder door jou bemind te zijn geweest... het is de weg naar de hel. Dat anderen hun pad naar de hel loopt via vele van zijn beslissingen, daar heeft hij blijkbaar minder moeite mee. Hij is zelfs jaloers op haar mopshondje Fortuné. Later verzucht hij dat hij een moederschoot wil trouwen. Zijn onwettige zoon met Maria Welewska, weliswaar een liefdeskind, komt niet in aanmerking voor de opvolging. Hij huwt Marie- Louise Van Oostenrijk. Ook zijn familie blijft belangrijk en het sjirpen van cicaden en de geur van de Midi maken hem nostalgisch.
De auteur weeft draden van menselijkheid doorheen het deken van ingewikkelde politieke intriges en spectaculaire militaire operaties dat over een deel van de wereld wordt uitgespreid. Zo komen we te weten dat het tijdens zijn vijf uur durende kroning in de Notre-Dame te Parijs ijskoud is. De nieuwbakken keizer moet meermaals gapen tijdens de ceremonie. Hoogwaardigheidsbekleders die hun plas niet kunnen ophouden, doen het dan maar tegen pilaren achter de tribunes.
Details zoals het feit dat Beethoven zijn derde symfonie, de Eroica, aan hem opdroeg, laten je bekomen van de zoveelste aanval van deze doorwinterde strateeg.
Chateaubriand, die zoals andere grootheden uit die turbulente periode in dit boek zijn rechtmatige plaats krijgt, legt uit dat de Corsicaan er telkens in slaagde 'om bij elke ambitieuze kwast de hoop te wekken het net zover te brengen.' Napoleon had het talent zijn troepen te begeesteren; hij deelde zelfs het schurft met hen.
Napoleon de schaduw van de Revolutie is van de eerste tot de laatste letter een boeiend historisch verhaal. Van Loo is daar een meester in.

Ook al weet je hoe het Bonaparte verging in Egypte en Rusland en weet je dat zijn Waterloo eraan komt, dit epos laat zich lezen als een trein. Napoleon krijgt in dit weergaloze boek het laatste woord: 'Elke dag verdampt de herinnering aan mijn tirannie een beetje meer.'
Bart Van Loo was zeker zo ambitieus als Napoleon met dit project; gelukkig wacht hem geen Waterloo.

Chris Rachel Spatz is reisbegeleidster en auteur van 2 reisgidsen 100x Parijs en 100x Praag.

Napoleon de schaduw van de revolutie - De Bezige Bij Antwerpen - harde kaft
464 blzn. - bestellen 

 
Openingsuren
van maandag t.e.m. zaterdag
van 9u30 tot 18u.
De Groene Waterman
Wolstraat 7 - Antwerpen
Tel. 03/232.93.94
 

algemene verkoopsvoorwaarden