Payday Loans

Zoek een boek



Mijn winkelwagen


De Groene Waterman. Een huis voor boeken, cultuur en ontmoeting

 
30 maart 2018
Kris Merckx over het boek "Mei '68" van Geert De Vriese en Frank Van Laeken

Mei 68 Frank Van Laeken en Geert Devriesere

Over mei ’68 is er al veel geschreven. Dit lijvige en historisch stevig onderbouwde werkstuk voegt in verschillende opzichten iets nieuws toe. Het dompelt je helemaal onder in de sfeer van vóór, tijdens en na mei ’68 in al zijn aspecten. Belangrijke politieke gebeurtenissen, de sociaaleconomische context, de cultuur (muziek!), de media, het dagelijkse leven en denken in het toenmalige Vlaanderen, België, Europa en de VS: het komt allemaal aan bod.
Vooreerst zijn er de liefst zesendertig eigen interviews, afgenomen door Frank Van Laeken, met een zeer diverse waaier van figuren uit die tijd. Alleen al het overzicht van hun namen in de bronnenlijst op bladzijde 393 kan je interesse opwekken. Het gaat van de studentenleiders Paul Goossen, Marc Abramowicz (ULB), em.prof. Louis Vos, Jozef Dauwe, Eric Corijn, Roel Van Duyn (Provo Amsterdam), Jack Weinberg (USA) en ikzelf tot Roel Van Bambost (Miek en Roel), Paula Sémer, Kris Smet, Frieda Joris, Guido Van Meir, Gui Polspoel, Walter Zinzen, Ida Dequeeker, Etienne Vermeersch en politici waaronder Miet Smet, Mark Eyskens, Jef Turf en Willy Claes. Vaak vertellen ze openhartig persoonlijke verhalen met heel wat nieuwe of minder bekende détails. Daniel Cohn-Bendit, ‘icoon’ van de meirevolte in Parijs, komt aan het woord via uittreksels uit veertien eerder verschenen of uitgezonden vraaggesprekken.

Verspreid over het hele boek worden al deze getuigenissen en visies ingebed in een totaal historisch verhaal. Mei ’68 wordt terecht beschreven als een wereldwijde beweging. De factoren die ze uitlokten worden goed geanalyseerd, in verhouding tot hun gewicht. De cruciale rol van het protest tegen de oorlog in Vietnam springt er uit. Nieuw, al zeker voor een Nederlandstalig boek, is de aandacht voor het massale studentenprotest en de zwarte burgerrechtenbeweging in de VS tussen 1962 en ‘67. ‘Terwijl het in Europa nog maar wat druppelt, hoost het al een tijd met bakken tegelijk in de Verenigde Staten’, noteren de auteurs over die periode. Het boek geeft ook een integraal tijdsbeeld. Geen mythische voorstelling van het jaar 1968. Ja de overheersende tendens was toen, zeker bij de jeugd, naar links (tegen imperialisme en kapitalisme), naar emancipatie en maatschappijverandering. Maar in datzelfde tijdsgewricht zag je ook uiterst conservatieve krachten opstaan zoals de Britse Tory Enoch Powell – die ‘Rivieren van bloed’ voorspelde als gevolg van de immigratie. Of de doorbraak van de neonazistische partij NPD in de parlementen van zeven Duitse deelstaten.
Voor de verwerking van al dat historisch materiaal stond Geert De Vriese in. De bibliografie is indrukwekkend en werd grondig in het boek verwerkt. Bij de bronnen zijn er niet alleen academische basiswerken en scripties maar de auteur vlooide ook talloze radio- en tv-reportages, krantenartikels en jongerenfora uit op zoek naar relevante en vaak spitante feiten en verslagen. Prima dus voor jongeren die de sfeer van die roerige sixties willen opsnuiven en de gebeurtenissen van die tijd willen leren kennen.
Er worden interessante dingen van onder het geschiedenisstof gehaald die zelfs ik, als tijdsgenoot, vergeten was of waarvan ik zelfs nooit weet had. Ook belangrijke zaken zoals de beweerde (maar ook bewezen?) afspraken in Frankrijk tussen de communistische PCF- en CGT-vakbondsleider Krasucki en de piepjonge staatssecretaris Jaques Chirac om alles rustig te houden. Of hoe, godbetert, radioman Jos Ghysen zich over de taboedoorbrekende radioprogramma’s van zijn BRT-collega Kris Smets bekloeg in een brief aan haar baas met daarin deze schandelijke insinuatie: “De vagina van Kris Smets moet wel heel aantrekkelijk zijn om daarvoor uw eigen zender de grond in te boren.” !!

Het boek belicht ook de opleving van de strijd voor vrouwenrechten in de sixties. Bijzondere aandacht is er voor de staking van de 3800 arbeidsters bij de Waalse wapenfabrikant FN-Herstal voor ‘gelijk loon voor gelijk werk’. Het kenniscentrum RoSa (Rol en Samenleving) bestempelt deze twaalf weken durende staking, die startte in februari 1966, terecht als ‘een van de grootste sociale acties uit de Belgische geschiedenis. Groot door haar omvang maar ook door haar symboolfunctie op zowel feministisch als sociaal vlak’. Een paginagrote iconische foto van een van de stakingsleidsters illustreert dat op prachtige wijze.

Een handicap van het boek is wel dat de gebeurtenissen op nogal kunstmatig wijze elk aan een dag van de maand mei 68 in Parijs en Frankrijk worden opgehangen, ook al gaan ze over andere landen of hebben ze vóór of na die datum plaats gehad. Uitgeversgewijs is het een manier om het boek te onderscheiden van vorige die gewoon chronologisch zijn opgebouwd. En het levert alvast een ondertitel op die daar ook bij helpt. Toch zou het, voor het gebruik bijzonder nuttig zijn alsnog een lijstje met een index van namen, plaatsen en gebeurtenissen aan het boek toe te voegen. Evenals een degelijke inhoudstafel waarin je op zijn minst kan terugvinden wie in welk hoofdstuk geïnterviewd wordt.

Origineel aan de lay-out zijn de een of twee grijze balkjes op elke bladzijde met daarin slogans, teksten van posters, liedjes en krantencitaten… Zij geven goed de tijdsgeest weer. Ze sporen ook aan om bij het doorbladeren bij bepaalde stukken stil te blijven staan en die apart te lezen.
Hoe dan ook, grondige research en interviews geven aan dit boek de allures van een standaardwerk.
En ja, over mijn partij – door Paul Goossens genoemd als ‘het meest zichtbare overblijfsel van mei ’68 in België’– worden in dit boek fraaie en minder fraaie dingen gezegd, zelfs pertinent onjuiste. Maar de auteurs hebben zeer breed willen gaan en dat is finaal een goede zaak. Door de soms fel verschillende balansen over mei ‘68 met elkaar te confronteren en de begeleidende rijke documentatie te absorberen kan de lezer voor zichzelf beter uitmaken of en hoe deze 31 dagen ons leven veranderden.
Voor Willy Claes mag het oordeel dan zijn “Mei ’68 is over de hele lijn negatief geweest”, de hoofdtoon die uit dit boek naar voor komt is dat mei ’68 een zeer brede emancipatiebeweging is geweest die blijvend een democratische en progressieve stempel heeft gedrukt op honderdduizenden jongeren van die generatie. Een stempel die nog nawerkt. Iets wat Mark Eyskens wel bijtreedt in dit boek: “Ik vond het nuttig wat er in mei 1968 is gebeurd. Het geweld was soms te buitensporig, maar ideologisch heeft dat diepe sporen achtergelaten op de samenleving. Het zaad van het groene gedachtegoed is toen gezaaid.” Met het ouder en onafhankelijker worden verrast een mens wel vaker.

Waarom gaf ik niet als boekentip ‘Een kwart eeuw mei ‘68’ (EPO, 1993) waarin Ludo Martens en ik zelf, 25 jaar na datum, ons verhaal en onze visie over de gebeurtenissen van toen geven? Omdat je het niet meer kan kopen (zelfs niet in De Groene Waterman). Je kan het enkel nog lenen in de bibliotheek of binnenkort online een pdf-versie lezen op de website van uitgeverij EPO. Wel nog te koop is mijn boek ‘Dokter van het Volk’ (EPO, 2008). Daarin beschrijf ik in de eerste dertig bladzijden hoe ik mei ’68 heb beleefd en hoe het mijn leven, en dat van honderden anderen gelijkgezinden, in een beslissende plooi heeft gelegd.
Daar zie je dan ook hoe, zelfs actoren die in die tijd in dezelfde richting stapten, over bepaalde aspecten van visie kunnen verschillen. Zo staat in het boek van Geert De Vriese en Frank Van Laeken een mooi interview met Roel Van Bambost van ‘Miek en Roel’. Hun songs vertolkten destijds op prachtige wijze de rebelse en sociale geest van Mei '68: protest tegen de oorlog in Vietnam, solidariteit met de arbeiders (Jan met de pet, Zwartberg blues). Maar toch besluit Roel op het einde van zijn interview: “’Arbeiders en studenten één strijd’ was echter niet meer dan een illusie.” Een stelling die je ook nog bij andere ’68-ers wel eens hoort. Welnu in mijn boek beschrijf ik hoe wij, al zeer snel na mei 68, nauwe en warme banden konden sluiten met de Limburgse mijnwerkers en Hobokense scheepsbouwers tijdens hun lange stakingen in het voorjaar van 1970. En hoe die precies het ontstaan hebben gegeven aan Geneeskunde voor het Volk.
Hoeveel controverse er buiten als binnen de kringen van soixante-huitards over de hele beweging bestaat en bestond, dat ‘Geneeskunde voor het Volk’ een mooi ‘kind van mei ‘68’ is wordt zo goed als algemeen erkend. Fijn dat we het ook daarover al zo goed als allemaal eens zijn.

 

Het boek
24.99 euro - 400 blzn. - uitgeverij Houtekiet - bestellen

 
Openingsuren
van maandag t.e.m. zaterdag
van 9u30 tot 18u.
De Groene Waterman
Wolstraat 7 - Antwerpen
Tel. 03/232.93.94
 

algemene verkoopsvoorwaarden